Projekti synon të kontribuojë për një Shqipëri të lirë nga minat dhe municionet e paplasura duke i pastruar në këtë mënyrë zonat e kërcënuara në përputhje me Planin Kombëtar të Veprimit ndaj Minave. Kjo do të përmirësojë sigurinë dhe kushtet e jetesës për 120,000 banorët në Prefekturën e Kukësit, do të lejojë kontrollin e kufirit dhe do të përcaktojë bazat për zhvillimin e nismave socio-ekonomike. Do të përcaktohet një Kapacitet Kombëtar për Çminimin e zonave të mbetura me prioritet të ulët nga 2007 deri në 2010 për përmbushjen e plotë të detyrimeve që rrjedhin nga Traktati i Otavës.
Shtrirja e kontaminimit me mina dhe municione përfshin fushat e minuara nga Forcat e Armatosura të ish Republikës së Jugosllavisë, gjatë krizës së Kosovës përgjatë kufirit Shqipëri Kosovë në rrethet Has, Kukës dhe Tropojë. Këtij rreziku i shtohen dhe municionet e hedhura nga artileria Jugosllave në 20 km brenda territorit shqiptar si dhe municionet e hedhura nga NATO. Që nga 1999 kanë ndodhur 210 aksidente me mina/UXO nga të cilat 238 persona janë plagosur dhe 34 janë vrarë.
Në vazhdim të fazës emergjente, Qeveria Shqiptare ngriti strukturat e duhura për zbatimin e veprimit ndaj minave për koordinimin në përputhje me standartet ndërkombëtare. Komiteti Shqiptar i Veprimit ndaj Minave (AMAC) u formua në Tetor të vitit 1999 për hartimin e politikave dhe si strukturë mbikqyrëse e veprimit ndaj minave. Në të njëjtë kohë u krijua dhe Qendra Shqiptare e Veprimit ndaj Minave (AMAE) përgjegjëse për ekzekutimin e programit nën drejtimin e AMAC, duke përfshirë këtu, akreditimin, miratimin dhe menaxhimin e cilësisë së aktiviteteve të veprimit ndaj minave në Shqipëri.
Pastrimi i Minave dhe municioneve të paplasura
Rreth 12 milion - nga 15.2 milion m² të zonave të kontaminuara përgjatë kufirit Shqipëri / Kosovë janë dorëzuar tashmë përmes studmeve dhe çminimeve. Studimet teknike dhe të impaktit dhe çminimet e kryera në 2003 2004 përmirësuan ndjeshëm njohuritë mbi kërcënimin nga minat dhe municionet në vend. AMAE ka pëgatitur një listë të detajuar të fushave të minuara dhe të shesheve të luftës me informacionin e nevojshëm lidhur me operacionet e çminimit. Në fund të sezonit të çminimit të vitit 2005 mbetën për tu pastruar dhe dorëzuar popullatës rreth tre milion metra katrorë.
KE ka mbështetur operacionet e çminimit me një kontribut prej 2 milion euro nga Programi CARD për PNUD në funksion të Operacioneve të çminimit dhe studimeve teknike për periudhën 2003 / 2005.
Edukimi për Rrezikun nga Minat
Të 39 fshatrat e infektuara nga minat dhe municionet kanë marrë mësime të vazhdueshme mbi edukimin për rrezikun nga minat. Menjëherë pas krizës së Kosovës organizata të ndryshme ndërkombëtare si: UNICEF, Care International dhe ICRC u morën me Edukimin për Rrezikun nga minat. Aktualisht aktivitetet e Edukimit për Rrezikun nga minat po zbatohen nga dy organizata vendore (Shoqata e Viktimave të Minave dhe Armëve dhe Kryqi i Kuq Shqiptar) nën koordinimin dhe monitorimin e AMAE-s, duke siguruar në të njëjtën kohë bashkëpunimin e nevojshëm me operacionet e çminimit dhe me dorëzimin e tokave të pastruara komunitetit.
Në një perspektivë afatgjatë është planifikuar të futet në programin e shkollave kurrikula e ndërgjegjësimit të rrezikut ndaj minave/ municioneve të paplasura.
Asistenca ndaj Viktimave
Një strategji gjithëpërfshirëse është adaptuar në vitin 2004 për sigurimin e asistencës së mjaftueshme mjeksore, rehabilitimit fizik, protezave, mbështetjes socio-ekonomike dhe reintegrimit të 238 viktimave të minave në veri-lindje të Shqipërisë dhe ndërtimit të një sektori të përshtatshëm shqiptar në këtë aspekt. PNUD AMAE janë duke bashkëpunuar me organizata të tjera në eleminimin e boshllëqeve në përputhje me standartet ndërkombëtare dhe duke implementuar projekte të cilët do të asistojnë reintegrimin fizik dhe socio-ekonomik të viktimave të minave/municioneve të paplasura.
Të gjithë komponentët e AMAP janë të integruar tërësiht në Nismën e Zhvillimit Rajonal. |